Wygrana z Bankiem Millennium: Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdza nieważność umowy (Sygn. akt XXVIII C 3407/22)

1. Mecha­nizm indek­sa­cji: Kre­dyt został wypła­co­ny w PLN, ale jego war­tość prze­li­cza­no na CHF według kur­su kup­na z tabe­li ban­ku. Spła­ta rat rów­nież nastę­po­wa­ła po prze­li­cze­niu z CHF na PLN według kur­su sprze­da­ży z tabe­li ban­ku. Ani umo­wa, ani regu­la­min nie okre­śla­ły zasad usta­la­nia tych kursów.
2. Sta­tus stron: Powód­ka zawar­ła umo­wę jako kon­su­ment. Nie­ru­cho­mość słu­ży wyłącz­nie celom miesz­ka­nio­wym jej mat­ki i nigdy nie była wyko­rzy­sty­wa­na do pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści gospo­dar­czej ani na wynajem.
3. Aneks z 2013 roku: Stro­ny pod­pi­sa­ły aneks nr 1/2013, któ­ry umoż­li­wiał spła­tę rat bez­po­śred­nio w walu­cie CHF i dopre­cy­zo­wał spo­sób usta­la­nia tabe­li kur­so­wej przez bank.
4. Wpła­ty: Powód­ka uiści­ła łącz­nie 73 134,16 zł oraz 22 914,19 CHF, na co skła­da­ły się raty, kosz­ty ubez­pie­cze­nia pomo­sto­we­go (840 zł), wyce­ny (400 zł), ubez­pie­cze­nia nie­ru­cho­mo­ści (4 025 zł) oraz na życie (8 046,95 zł).

• Wnie­sie­nie pozwu i dorę­cze­nie ban­ko­wi: Spra­wa zare­je­stro­wa­na zosta­ła pod sygna­tu­rą z 2022 roku. Odpis pozwu został dorę­czo­ny pozwa­ne­mu Ban­ko­wi Mil­len­nium S.A.18 paź­dzier­ni­ka 2022 roku, a od dnia następ­ne­go (19 paź­dzier­ni­ka 2022 roku) sąd zaczął nali­czać odset­ki usta­wo­we za opóźnienie.
• Sta­no­wi­sko ban­ku: Pozwa­ny bank w odpo­wie­dzi na pozew wniósł o odda­le­nie powódz­twa w cało­ści. Argu­men­to­wał, że kon­su­ment­ka była świa­do­ma ryzy­ka kur­so­we­go, a klau­zu­le prze­li­cze­nio­we były uzgod­nio­ne indy­wi­du­al­nie i zgod­ne z powszech­ną prak­ty­ką rynkową.
• Postę­po­wa­nie dowo­do­we: Sąd oparł roz­strzy­gnię­cie na dowo­dach z doku­men­tów pry­wat­nych (umo­wy, regu­la­mi­nu, anek­su oraz zaświad­czeń ban­ko­wych). W celu zapew­nie­nia spraw­no­ści postę­po­wa­nia sąd pod­jął nastę­pu­ją­ce decy­zje proceduralne:
  • Pomi­nię­cie wnio­sków ban­ku: Sąd pomi­nął dowód z pro­to­ko­łów prze­słu­cha­nia świad­ków z innych spraw fran­ko­wych oraz doku­men­ty doty­czą­ce tła eko­no­micz­ne­go, uzna­jąc je za nie­istot­ne dla oce­ny tej kon­kret­nej umowy.
  • Pomi­nię­cie dowo­du z opi­nii bie­głe­go: Sąd uznał ten dowód za nie­przy­dat­ny z przy­czyn praw­nych – przy stwier­dze­niu nie­waż­no­ści umo­wy nie zacho­dzi­ła potrze­ba doko­ny­wa­nia alter­na­tyw­nych prze­li­czeń rat.
  • Prze­słu­cha­nie stron: Sąd ogra­ni­czył dowód do prze­słu­cha­nia powód­ki, dając jej zezna­niom w peł­ni wiarę.
• Roz­pra­wa i wyrok: Finał postę­po­wa­nia nastą­pił na roz­pra­wie w dniu 23 kwiet­nia 2026 roku, na któ­rej ogło­szo­no wyrok unie­waż­nia­ją­cy umo­wę kre­dy­tu indek­so­wa­ne­go do CHF.

• Brak indy­wi­du­al­ne­go uzgod­nie­nia: Sąd usta­lił, że umo­wę zawar­to na pod­sta­wie goto­we­go wzor­ca ban­ku. Wybór walu­ty CHF we wnio­sku kre­dy­to­wym oraz pod­pi­sa­nie stan­dar­do­we­go oświad­cze­nia o ryzy­ku kur­so­wym nie sta­no­wią dowo­du na nego­cja­cję posta­no­wień umownych.
• Abu­zyw­ność i upa­dek umo­wy: Zapi­sy odsy­ła­ją­ce do tabel kur­so­wych ban­ku dawa­ły mu swo­bo­dę w jed­no­stron­nym usta­la­niu wyso­ko­ści zobo­wią­zań kon­su­men­ta. Jako nie­tran­spa­rent­ne i rażą­co naru­sza­ją­ce inte­re­sy klien­ta, klau­zu­le te są bez­sku­tecz­ne. Bez nich umo­wa nie może być dalej wyko­ny­wa­na, co skut­ku­je jej cał­ko­wi­tą nieważnością.
• Aneks nie napra­wił umo­wy: Sąd orzekł, że pod­pi­sa­nie anek­su w 2013 roku nie usu­nę­ło pier­wot­nej wady praw­nej. Zgod­nie z zasa­dą quod ab ini­tio vitio­sum est, non potest trac­tu tem­po­ris conva­le­sce­re (co od począt­ku jest wadli­we, nie może zostać uzdro­wio­ne z upły­wem cza­su), anek­so­wa­nie nie jest jed­no­znacz­ne z rezy­gna­cją kon­su­men­ta z ochro­ny prawnej.
• Teo­ria dwóch kon­dyk­cji: Roz­li­cze­nie stron nastę­pu­je na pod­sta­wie teo­rii dwóch kon­dyk­cji. Sąd odrzu­cił argu­men­ta­cję ban­ku o zasto­so­wa­niu teo­rii sal­da w opar­ciu o wyrok TSUE C‑396/24, wska­zu­jąc, że pozba­wi­ło­by to kon­su­men­ta pra­wa do odse­tek za opóźnienie.
• Kwe­stia ubez­pie­czeń: Sąd naka­zał ban­ko­wi zwrot skła­dek za ubez­pie­cze­nie pomo­sto­we oraz kosz­tów wyce­ny, ponie­waż ich wyłącz­nym bene­fi­cjen­tem był bank (pozo­sta­wał wzbo­ga­co­ny o uzy­ska­ną ochro­nę). Odda­lił nato­miast żąda­nie zwro­tu skła­dek za ubez­pie­cze­nie na życie i nie­ru­cho­mo­ści (łącz­nie 12 071,95 zł), uzna­jąc je za odręb­ne umo­wy, z któ­rych real­ną ochro­nę czer­pa­ła powódka.
• Odset­ki od dnia pozwu: Sąd, powo­łu­jąc się na wyrok TSUE z dnia 7 grud­nia 2023 r. (C‑140/22), zasą­dził odset­ki za opóź­nie­nie od paź­dzier­ni­ka 2022 roku (data dorę­cze­nia pozwu). Odrzu­cił tym samym pogląd, że bank opóź­nia się ze zwro­tem środ­ków dopie­ro po zło­że­niu przez klien­ta for­mal­ne­go oświad­cze­nia przed sądem.
• Inte­res praw­ny w usta­le­niu: Sąd potwier­dził ist­nie­nie inte­re­su praw­ne­go na pod­sta­wie art. 189 k.p.c., wska­zu­jąc, że samo powódz­two o zapła­tę nie usu­wa nie­pew­no­ści praw­nej na przy­szłość i nie regu­lu­je osta­tecz­nie sto­sun­ku praw­ne­go mię­dzy stronami.

Bank nie wniósł ape­la­cji i wydał zgo­dę na wykre­śle­nie hipo­te­ki, dzię­ki cze­mu Klient­ka Kan­ce­la­rii posia­da już pra­wo­moc­ny wyrok, sal­do kre­dy­tu zosta­ło anu­lo­wa­ne i może zło­żyć wnio­sek o wykre­śle­nie hipoteki.