Nieważność umowy kredytu Banku Pekao S.A. (dawny BPH S.A.) – zabezpieczenie roszczenia i analiza wyroku [Sygn. akt I C 647/23]

Nie­waż­ność umo­wy kre­dy­tu Ban­ku Pekao S.A. (daw­ny BPH S.A.) – zabez­pie­cze­nie rosz­cze­nia i ana­li­za wyro­ku [Sygn. akt I C 647/23]

Kan­ce­la­ria z satys­fak­cją infor­mu­je o uzy­ska­niu w dniu 15 paź­dzier­ni­ka 2025 r. korzyst­ne­go roz­strzy­gnię­cia przed Sądem Okrę­go­wym w Zie­lo­nej Górze w spra­wie prze­ciw­ko Ban­ko­wi Pol­ska Kasa Opie­ki S.A. Przed­mio­tem spo­ru była umo­wa kre­dy­tu budow­la­no-hipo­tecz­ne­go zawar­ta w 2006 roku z ówcze­snym Ban­kiem BPH S.A.

Postę­po­wa­nie pod sygna­tu­rą I C 647/23 dostar­cza istot­nych argu­men­tów w zakre­sie ochro­ny kon­su­men­ta przed nie­uczci­wy­mi prak­ty­ka­mi insty­tu­cji finan­so­wych, szcze­gól­nie w kon­tek­ście ofe­ro­wa­nia pro­duk­tów powią­za­nych z kur­sem walu­ty obcej przy jed­no­cze­snym bra­ku zdol­no­ści kre­dy­to­wej w walu­cie krajowej.

Rosz­cze­nia powodów

W niniej­szej spra­wie Kan­ce­la­ria w imie­niu powo­dów doma­ga się:

• Usta­le­nia nie­waż­no­ści umo­wy kre­dy­tu w całości.
• Zasą­dze­nia kwo­ty 148.062,28 PLN oraz 35.715,76 CHF tytu­łem zwro­tu świad­cze­nia nie­na­leż­ne­go wraz z odset­ka­mi usta­wo­wy­mi za opóźnienie.

Wyrok:

W zapa­dłym orze­cze­niu Sąd w peł­ni podzie­lił argu­men­ta­cję zapre­zen­to­wa­ną w pozwie, co skut­ko­wa­ło nastę­pu­ją­cym rozstrzygnięciem:

• Usta­le­nie nie­waż­no­ści: Sąd uznał umo­wę kre­dy­tu budow­la­no-hipo­tecz­ne­go za nie­waż­ną w cało­ści, podzie­la­jąc pogląd o nie­do­pusz­czal­no­ści utrzy­ma­nia w mocy kon­trak­tu po wyeli­mi­no­wa­niu z nie­go abu­zyw­nych klau­zul przeliczeniowych.
• Teo­ria dwóch kon­dyk­cji: Zgod­nie z prze­wa­ża­ją­cą linią orzecz­ni­czą, Sąd zasą­dził od Ban­ku Pekao S.A. na rzecz powo­dów zwrot wszyst­kich wpła­co­nych środ­ków jako świad­cze­nia nie­na­leż­ne­go. Doty­czy to zarów­no kwo­ty w walu­cie pol­skiej (148 062,28 PLN), jak i spłat doko­na­nych bez­po­śred­nio w walu­cie obcej (35 715,76 CHF).
• Odset­ki usta­wo­we: Sąd zasą­dził odset­ki za opóź­nie­nie liczo­ne od dnia następ­ne­go po dorę­cze­niu odpi­su pozwu, co sta­no­wi istot­ną korzyść eko­no­micz­ną dla kre­dy­to­bior­ców, rekom­pen­su­ją­cą czas trwa­nia procesu.
• Kosz­ty pro­ce­su: Stro­na pozwa­na, jako prze­gry­wa­ją­ca spra­wę w cało­ści, zosta­ła obcią­żo­na obo­wiąz­kiem zwro­tu kosz­tów pro­ce­su, w tym kosz­tów zastęp­stwa adwo­kac­kie­go według norm przepisanych.

Wyrok ten, wraz z utrzy­ma­nym w mocy zabez­pie­cze­niem rosz­cze­nia, sta­no­wi kom­plek­so­we roz­wią­za­nie pro­ble­mu wadli­we­go kre­dy­tu, pro­wa­dząc do cał­ko­wi­te­go roz­li­cze­nia stron i wyeli­mi­no­wa­nia tok­sycz­ne­go zadłu­że­nia z obro­tu prawnego.

Wyrok SO w Zie­lo­nej Górze z 15.10.2025

Sku­tecz­ne zabez­pie­cze­nie rosz­cze­nia i wstrzy­ma­nie płat­no­ści rat

Istot­nym eta­pem postę­po­wa­nia było uzy­ska­nie przez Kan­ce­la­rię posta­no­wie­nia o zabez­pie­cze­niu rosz­cze­nia nie­pie­nięż­ne­go. Sąd Okrę­go­wy w Zie­lo­nej Górze, a następ­nie Sąd Ape­la­cyj­ny w Pozna­niu (sygn. akt I ACz 1/24), wstrzy­mał obo­wią­zek doko­ny­wa­nia spłat rat kapi­ta­ło­wo-odset­ko­wych przez powo­dów na czas trwa­nia procesu.

Sąd uznał, że rosz­cze­nie o usta­le­nie nie­waż­no­ści umo­wy zosta­ło upraw­do­po­dob­nio­ne w stop­niu pozwa­la­ją­cym na zwol­nie­nie kre­dy­to­bior­ców z bie­żą­cej obsłu­gi dłu­gu. Roz­strzy­gnię­cie to jest klu­czo­we dla ochro­ny płyn­no­ści finan­so­wej kre­dy­to­bior­ców w toku wie­lo­let­nie­go spo­ru sądowego.

Mecha­nizm walo­ry­za­cyj­ny i brak zdol­no­ści kre­dy­to­wej w PLN

Z usta­lo­ne­go przez Sąd sta­nu fak­tycz­ne­go wyni­ka, iż kre­dy­to­bior­cy od począt­ku dekla­ro­wa­li chęć zacią­gnię­cia zobo­wią­za­nia w walu­cie pol­skiej. Bank odmó­wił jed­nak udzie­le­nia finan­so­wa­nia w PLN, wska­zu­jąc na brak zdol­no­ści kre­dy­to­wej, jed­no­cze­śnie ofe­ru­jąc pro­dukt powią­za­ny z kur­sem CHF jako jedy­ną dostęp­ną alternatywę.

W toku pro­ce­su pod­nie­sio­no, iż:

• Bank przed­sta­wił fran­ka szwaj­car­skie­go jedy­nie jako „nośnik” prze­li­cze­nio­wy, nie wyja­śnia­jąc real­ne­go ryzy­ka ekonomicznego.
• Kon­su­men­ci nie zosta­li poin­for­mo­wa­ni o mecha­ni­zmie usta­la­nia kur­sów w tabe­lach ban­ko­wych, co dawa­ło insty­tu­cji finan­so­wej pra­wo do jed­no­stron­ne­go kształ­to­wa­nia wyso­ko­ści zobowiązania.
• Zapew­nie­nia o sta­bil­no­ści walu­ty CHF wpro­wa­dzi­ły kre­dy­to­bior­ców w błąd co do rze­czy­wi­stych kosz­tów kre­dy­tu w dłu­gim terminie.

Ana­li­za zarzu­tów pro­ce­so­wych Banku

Stro­na pozwa­na sfor­mu­ło­wa­ła sze­reg zarzu­tów mają­cych na celu odda­le­nie powódz­twa, w tym:

1. Zarzut przedaw­nie­nia rosz­czeń – wywo­dzo­ny z fak­tu, iż wypła­ta kre­dy­tu nastą­pi­ła ponad 10 lat przed wyto­cze­niem powództwa.
2. Zarzut zatrzy­ma­nia – bank uza­leż­niał ewen­tu­al­ny zwrot świad­czeń od jed­no­cze­snej zapła­ty przez powo­dów kwo­ty zre­wa­lo­ry­zo­wa­ne­go kapi­ta­łu (432.277,57 zł).
3. Brak inte­re­su praw­ne­go – kwe­stio­no­wa­nie pra­wa do żąda­nia usta­le­nia nie­waż­no­ści umo­wy przy jed­no­cze­snym docho­dze­niu rosz­czeń o zapłatę.

Sąd nie uwzględ­nił powyż­szej argu­men­ta­cji, uzna­jąc ją za nie­uza­sad­nio­ną w świe­tle aktu­al­ne­go orzecz­nic­twa TSUE oraz Sądu Naj­wyż­sze­go doty­czą­ce­go ochro­ny konsumenta.

Dyna­mi­ka postę­po­wa­nia i czyn­no­ści pro­ce­so­we Sądu

Prze­bieg postę­po­wa­nia w przed­mio­to­wej spra­wie cha­rak­te­ry­zo­wał się dużą dyna­mi­ką, co jest typo­we dla spo­rów z udzia­łem Ban­ku Pekao S.A. Po wnie­sie­niu pozwu i uzy­ska­niu przez Kan­ce­la­rię posta­no­wie­nia o zabez­pie­cze­niu, stro­na pozwa­na pod­ję­ła sze­ro­ko zakro­jo­ną ini­cja­ty­wę pro­ce­so­wą, kwe­stio­nu­jąc rosz­cze­nia powo­dów zarów­no co do zasa­dy, jak i wyso­ko­ści. Klu­czo­wym ele­men­tem eta­pu dowo­do­we­go było usta­le­nie oko­licz­no­ści towa­rzy­szą­cych zawar­ciu umo­wy w 2006 roku. Sąd pod­dał wni­kli­wej ana­li­zie pro­ces infor­ma­cyj­ny oraz spo­sób przed­sta­wia­nia kre­dy­to­bior­com ryzy­ka kur­so­we­go. Istot­nym aspek­tem było rów­nież roz­po­zna­nie zaża­le­nia Ban­ku na wstrzy­ma­nie spła­ty rat – Sąd Ape­la­cyj­ny w Pozna­niu wni­kli­wie zwe­ry­fi­ko­wał argu­men­ta­cję ban­ku i osta­tecz­nie pod­trzy­mał decy­zję Sądu I instan­cji, co utwier­dzi­ło zasad­ność przy­ję­tej przez nas stra­te­gii pro­ce­so­wej. W toku dal­szych czyn­no­ści, mimo pod­nie­sie­nia przez Bank ewen­tu­al­ne­go zarzu­tu zatrzy­ma­nia opar­te­go na teo­rii walo­ry­za­cji kapi­ta­łu, Sąd sku­pił się na mery­to­rycz­nej oce­nie abu­zyw­no­ści klau­zul prze­li­cze­nio­wych, co sta­no­wi­ło fun­da­ment do póź­niej­sze­go usta­le­nia nie­waż­no­ści kontraktu.

Pod­su­mo­wa­nie dla kredytobiorców

Spra­wa o sygna­tu­rze I C 647/23 potwier­dza, że umo­wy daw­ne­go Ban­ku BPH S.A. zawie­ra­ją klau­zu­le abu­zyw­ne, któ­re dys­kwa­li­fi­ku­ją dany kon­trakt z obro­tu praw­ne­go. Fakt, iż bank wymu­sił na kre­dy­to­bior­cach wybór walu­ty CHF z powo­du rze­ko­me­go bra­ku zdol­no­ści w PLN, sta­no­wi istot­ną oko­licz­ność obcią­ża­ją­cą bank w pro­ce­sie sądowym.

Cie­ka­wost­ki procesowe:

✅ Pra­wo­moc­ne zabez­pie­cze­nie (brak rat) – Klien­ci uzy­ska­li zgo­dę na zaprze­sta­nie pła­ce­nia rat już we wrze­śniu 2023 r., a Sąd Ape­la­cyj­ny w Pozna­niu defi­ni­tyw­nie utrzy­mał tę decy­zję w mar­cu 2024 r.

✅ Dowód z “bra­ku zdol­no­ści” – klu­czo­wym dowo­dem w spra­wie był fakt, że bank odmó­wił kre­dy­tu w PLN, zmu­sza­jąc kon­su­men­tów do wybo­ru CHF; Sąd uznał to za dowód na brak real­ne­go wyboru.

✅ Odrzu­ce­nie “walo­ry­za­cji kapi­ta­łu” – bank pró­bo­wał zablo­ko­wać wyrok, doma­ga­jąc się zatrzy­ma­nia kwo­ty o 153 tys. zł wyż­szej niż wypła­co­ny kapi­tał (tzw. zre­wa­lo­ry­zo­wa­ny kapi­tał); Sąd nie podzie­lił tej argumentacji.

✅ CHF jako “tech­nicz­ny nośnik” – w pro­ce­sie wyka­za­no, że pra­cow­ni­cy ban­ku przed­sta­wia­li fran­ka jedy­nie jako tech­nicz­ny para­metr obli­cze­nio­wy, co wpro­wa­dza­ło błąd co do ska­li ryzyka.

✅ Zwrot w dwóch walu­tach – Sąd zasą­dził zwrot środ­ków zgod­nie z zasa­dą wpłat: osob­no w PLN (ponad 148 tys. zł) i osob­no w CHF (ponad 35 tys. CHF), co zapo­bie­ga nie­ko­rzyst­nym prze­li­cze­niom kur­so­wym przy rozliczeniu.