Koniec z frankiem w Santander Consumer Bank – analiza wyroku (sygn. II C 2157/24) i 98 tys. zł czystego zysku dla Klientów Kancelarii

Dnia 24 listo­pa­da 2025 r. Sąd Okrę­go­wy War­sza­wa-Pra­ga w War­sza­wie (II Wydział Cywil­ny, sygn. akt II C 2157/24, SSO Adam Jawor­ski) wydał wyrok w spra­wie z powódz­twa Klien­tów Kan­ce­la­rii prze­ciw­ko San­tan­der Con­su­mer Bank S.A. z sie­dzi­bą we Wro­cła­wiu. Sąd usta­lił, że umo­wa kre­dy­tu hipo­tecz­ne­go nomi­no­wa­ne­go do CHF nr H/06/02581/CC z dnia 28 lute­go 2006 r. jest nie­waż­na w cało­ści oraz zasą­dził od pozwa­ne­go ban­ku na rzecz Kre­dy­to­bior­ców kwo­tę 98 590,80 zł z odset­ka­mi usta­wo­wy­mi za opóź­nie­nie od dnia 6 wrze­śnia 2024 r. Kosz­ta­mi pro­ce­su w 100% obcią­żo­no bank.

Wyrok ten jest przy­kła­dem peł­ne­go, jed­no­ra­zo­we­go roz­li­cze­nia stron na sku­tek uwzględ­nie­nia zarzu­tu potrą­ce­nia kapitału.

wyrok_SO War­sza­wa-Pra­ga w Warszawie_II C 2157.24

Finan­so­wy bilans rozstrzygnięcia

Kon­struk­cja kwo­ty zasą­dzo­nej w punk­cie 2 wyro­ku wyni­ka bez­po­śred­nio z mate­ma­tycz­ne­go roz­li­cze­nia rosz­czeń obu stron:

• Wpła­ty powo­dów: Kre­dy­to­bior­cy udo­wod­ni­li zaświad­cze­niem ban­ko­wym, że od momen­tu zawar­cia umo­wy do 18 mar­ca 2024 r. wpła­ci­li łącz­nie 245 338,35 zł.
• Zarzut potrą­ce­nia ban­ku: Bank w toku pro­ce­su zgło­sił zarzut potrą­ce­nia kwo­ty wypła­co­ne­go kapi­ta­łu, tj. 146 747,20 zł. Sąd uznał ten zarzut za mate­rial­nie i pro­ce­so­wo skuteczny.
• Wynik (Teo­ria dwóch kon­dyk­cji z potrą­ce­niem): Po odję­ciu kapi­ta­łu ban­ku od sumy wpłat klien­tów (245 338,35 — 146 747,20), Sąd zasą­dził na rzecz powo­dów róż­ni­cę wyno­szą­cą dokład­nie 98 590,80 zł.

Dzię­ki temu umo­wa zosta­ła roz­li­czo­na w jed­nym pro­ce­sie, bez koniecz­no­ści wyta­cza­nia przez bank osob­ne­go powódz­twa o zwrot kapitału.

Odrzu­ce­nie rosz­czeń ban­ku o „ure­al­nie­nie kapitału”

Poza zwro­tem czy­ste­go kapi­ta­łu, San­tan­der Con­su­mer Bank doma­gał się potrą­ce­nia dodat­ko­wej kwo­ty 24 451,68 zł tytu­łem „ure­al­nie­nia świad­cze­nia” (rekom­pen­sa­ty ponad kwo­tę nominalną).

Sąd Okrę­go­wy cał­ko­wi­cie odda­lił ten zarzut, powo­łu­jąc się na wią­żą­ce orzecz­nic­two Try­bu­na­łu Spra­wie­dli­wo­ści UE – w szcze­gól­no­ści na wyrok w spra­wie C‑520/21. Zgod­nie z dyrek­ty­wą 93/13/EWG, insty­tu­cje kre­dy­to­we nie mają pra­wa żądać od kon­su­men­ta jakiej­kol­wiek rekom­pen­sa­ty wykra­cza­ją­cej poza zwrot nomi­nal­nej kwo­ty wypła­co­ne­go kapi­ta­łu oraz odse­tek usta­wo­wych za opóź­nie­nie od dnia wezwania.

Klu­czo­we moty­wy praw­ne unie­waż­nie­nia umo­wy i cie­ka­wost­ki procesowe:

• Eks­pre­so­we potrą­ce­nie kapi­ta­łu w jed­nym pro­ce­sie: Bank sku­tecz­nie zgło­sił zarzut potrą­ce­nia czy­ste­go kapi­ta­łu (146 tys. zł) już w odpo­wie­dzi na pozew. Sąd to uwzględ­nił, dzię­ki cze­mu Klien­ci zosta­li cał­ko­wi­cie roz­li­cze­ni z ban­kiem w jed­nym wyro­ku. Sąd wprost nazwał to „pożą­da­nym spo­so­bem reali­za­cji praw”, któ­ry oszczę­dził Kre­dy­to­bior­com stre­su i kosz­tów kolej­ne­go pro­ce­su z ban­kiem [art. 203¹ k.p.c.].
• Posta­no­wie­nie o zabez­pie­cze­niu zosta­ło wyda­ne już po 2 tygo­dniach od zło­że­nia pozwu, a wyrok zapadł po zale­d­wie 16 miesiącach.
• Ban­ko­wy “stra­szak” roz­bi­ty wyro­kiem TSUE C‑520/21: Bank pró­bo­wał potrą­cić nie tyl­ko wypła­co­ny kapi­tał, ale też dodat­ko­we 24 451,68 zł tytu­łem tzw. „ure­al­nie­nia” świad­cze­nia. Sąd Okrę­go­wy bez­względ­nie odrzu­cił to żąda­nie, powo­łu­jąc się na słyn­ny wyrok TSUE i wska­zu­jąc, że bank nie ma pra­wa żądać od kon­su­men­ta ani gro­sza ponad sam czy­sty, nomi­nal­ny kapitał.
• Opi­nia bie­głe­go uzna­na za bez­u­ży­tecz­ną: Sąd cał­ko­wi­cie pomi­nął wnio­sek ban­ku o powo­ła­nie bie­głe­go z zakre­su księ­go­wo­ści [art. 235² § 1 pkt 2 k.p.c.]. Dla­cze­go? Bo bank chciał udo­wod­nić, że w prak­ty­ce sto­so­wał „ryn­ko­we i spra­wie­dli­we” kur­sy. Sąd przy­po­mniał twar­dą zasa­dę: oce­ny umo­wy doko­nu­je się wyłącz­nie na moment jej zawar­cia [art. 385² k.c.]. To, jak bank reali­zo­wał umo­wę póź­niej, nie mia­ło dla wyro­ku żad­ne­go znaczenia.
• “Świa­do­ma zgo­da” klu­czem do unie­waż­nie­nia: Sąd uznał, że Klien­ci wyra­zi­li w peł­ni „uświa­do­mio­ną zgo­dę” na upa­dek umo­wy. Jako że byli repre­zen­to­wa­ni przez pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka, wprost zade­kla­ro­wa­li przed sądem, że zna­ją skut­ki nie­waż­no­ści, są goto­wi na roz­li­cze­nie kapi­ta­łu i nie dają się zastra­szyć rosz­cze­nia­mi banku.
• Brak rachun­ku w CHF jako dowód na brak nego­cja­cji: Sąd zwró­cił uwa­gę na istot­ny fakt z 2006 roku – bank w ogó­le nie ofe­ro­wał wte­dy kon­su­men­tom pro­wa­dze­nia rachun­ku w walu­cie CHF. To osta­tecz­nie pogrze­ba­ło nar­ra­cję ban­ku, że Klien­ci mogli cokol­wiek nego­cjo­wać lub spła­cać kre­dyt bez­po­śred­nio we fran­kach od same­go początku.

Wyma­gal­ność i odset­ki ustawowe

Sąd zasą­dził odset­ki od dnia 6 wrze­śnia 2024 r. (dzień po dorę­cze­niu ban­ko­wi odpi­su pozwu). Sąd powo­łał się na uchwa­łę 7 sędziów SN z dnia 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21) – z chwi­lą, gdy do ban­ku dotar­ło jed­no­znacz­ne oświad­cze­nie kon­su­men­tów, że są świa­do­mi skut­ków nie­waż­no­ści i odrzu­ca­ją umo­wę, brak pod­sta­wy praw­nej świad­czeń stał się defi­ni­tyw­ny, a rosz­cze­nie o zwrot nie­na­leż­ne­go świad­cze­nia (art. 410 § 2 k.c.) sta­ło się wymagalne.

Wyrok jest prawomocny.